My Bloody Valentine
Cultuur

My Bloody Valentine

Ierse muzikanten
My Bloody Valentine en concert en juillet 2008. Photo : <a href="https://www.flickr.com/photos/28753598@N03/2693075114">parttimemusic</a>, via <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MBV_2008.jpg">Wikimedia Commons</a> — <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/">CC BY-SA 2.0</a>. Recadrage et redimensionnement en 2 000 × 1 200 pixels.

Van Dublin tot Loveless: het verhaal, de leden en de essentiële platen van de pioniers van shoegaze.

De eerste seconden van Only Shallow wekken de indruk dat de gitaren voor je ogen vervormen. Een drumstel slaat in, een stem duikt op uit de mist, waarna alles golvend vooruit lijkt te bewegen. Die vervreemding is het handelsmerk van My Bloody Valentine geworden. De groep werd in 1983 in Dublin opgericht en veranderde de elektrische gitaar in een beweeglijk materiaal dat in één nummer tegelijk zacht, schurend en omhullend kan zijn. Met Isn’t Anything, Loveless en m b v heeft de band een aanzienlijke stempel gedrukt op de indierock, ver voorbij de omvang van zijn discografie.

Wie is My Bloody Valentine?

Een groep geboren in Dublin, gevormd in verschillende landen

My Bloody Valentine, vaak afgekort tot MBV, ontstond in Dublin rond gitarist Kevin Shields en drummer Colm Ó Cíosóig. Zanger Dave Conway maakte deel uit van die eerste periode. De groep ontleende haar naam aan een Canadese horrorfilm uit 1981: een opvallende benaming die de plaats van melodie in haar werk niet mag doen vergeten.

De beginjaren waren nomadisch. De band trok naar Berlijn, waar ze het mini-album This Is Your Bloody Valentine opnam, dat in 1985 verscheen, en vestigde zich vervolgens in Londen. Het geluid lag toen nog ver af van wat de groep beroemd zou maken: de eerste platen dragen sterker de sporen van postpunk, donkere rock en een luide popstijl in wording.

Die geografische achtergrond verklaart haar bijzondere plaats in de Ierse muziek. MBV is wel degelijk een groep van Dublinese oorsprong, maar haar vorming en ontwikkeling verbinden Ierland, Groot-Brittannië en het Europese vasteland. Haar identiteit wordt evenzeer bepaald door die beweging als door haar geboorteplaats.

De vier leden van de iconische bezetting

Kevin Shields is de voornaamste architect van het klankuniversum, op gitaar, zang en in het opnamewerk. Colm Ó Cíosóig geeft vorm aan de ritmische bewegingen, met drums die een nummer kunnen verankeren of de onevenwichtigheden ervan juist kunnen versterken.

Bassiste Debbie Googe sloot zich in 1985 bij de groep aan. Haar spel geeft de muziek op het podium een uitgesproken fysieke steun. In 1987 kwam Bilinda Butcher, zangeres en gitariste, erbij. Haar stem, verweven met die van Shields, werd een essentieel onderdeel van de identiteit van MBV. De stemmen overheersen de mix niet altijd: ze bewegen binnen de muziek, als een extra kleur.

Wie de geschiedenis reduceert tot één gitarist, mist dus een deel van wat de groep zo bijzonder maakt. De vocale verfijning, de spanningen in het drumwerk en de aanwezigheid van de bas dragen allemaal bij aan de ervaring, ook wanneer het oor aanvankelijk vooral naar de gitaren wordt getrokken.

1988: het moment waarop My Bloody Valentine zijn stem vindt

You Made Me Realise en Isn’t Anything

Het contract bij Creation Records in 1988 viel samen met een beslissend keerpunt. De EP’s You Made Me Realise en Feed Me With Your Kiss gingen vooraf aan het album Isn’t Anything, dat datzelfde jaar verscheen. Een persoonlijkere schrijfstijl kreeg vorm: de refreinen bleven herkenbaar, maar de gitaren verlegden voortdurend de contouren van de songs.

Isn’t Anything behoudt een nerveuze energie. De nummers kunnen fragiel, abrupt of bewust instabiel overkomen, zonder hun melodische kracht prijs te geven. Soft as Snow (But Warm Inside), Lose My Breath en You Never Should laten verschillende facetten van deze eerste grote fase horen.

Voor een nieuwe luisteraar biedt deze plaat een andere kennismaking dan Loveless. De hoeken zijn scherper; het gevoel van een spelende groep blijft directer aanwezig. Het is niet louter een schets voor het volgende meesterwerk, maar een album met een eigen spanning.

Loveless: een plaat die de perceptie van gitaren verandert

Muziek waarin textuur even belangrijk wordt als melodie

Loveless, verschenen in 1991, drijft het werk met klankkleuren en opname verder door. De gitaren lijken soms op strijkers, ademhalingen of elektronische klanktapijten. Hun oorsprong wordt minder evident dan hun effect op de luisteraar.

De kracht van het album schuilt in die dubbele lezing. Je kunt de vaak zeer toegankelijke melodieën volgen, of luisteren naar de wrijvingen eromheen. In When You Sleep grijpt het motief meteen het oor. In To Here Knows When worden de houvasten vluchtiger. Sometimes creëert een verhulde intimiteit, terwijl Soon het geheel een meer dansende puls geeft.

De roze, wazige hoes sluit aan bij die manier van contouren vervagen. Hij toont geen scherp afgebakende scène, maar suggereert een aanwezigheid. Het luisteren werkt vaak op dezelfde manier: een frase of instrument wijkt terug net wanneer je denkt het te hebben vastgegrepen.

Voorbij de studiomythe

Verhalen over Loveless benadrukken vaak de lange opnamesessies en de spanningen met Creation. Die episodes maken deel uit van de geschiedenis van het album, maar budgetcijfers en anekdotes hebben soms meer ruimte ingenomen dan de muziek zelf.

Om het album te begrijpen, is het vooral nuttig te luisteren naar de wisselwerking tussen de elementen: een heel heldere percussie kan door een onduidelijk geheel heen snijden; een bijna gefluisterde zang kan hoorbaar blijven midden in een massa gitaren. De indruk van overdaad berust op nauwkeurige keuzes in plaatsing, klankkleur en dynamiek.

Shoegaze en de techniek van Kevin Shields

Wat betekent het woord shoegaze?

My Bloody Valentine geldt als een van de belangrijkste referenties binnen shoegaze, een stroming die wordt geassocieerd met gitaren bewerkt met effecten, stemmen die in de mix opgaan en een meeslepende benadering van rock. Het woord verwijst naar de blik van de muzikanten die op hun schoenen is gericht, vooral wanneer ze hun pedalen op de grond bedienen.

Het label is handig, maar beschrijft niet alles. Bij MBV dient ruis niet alleen om het nummer te bedekken: ze kan de beweging, kleur of emotie voortbrengen die elders door een beter herkenbare instrumentale lijn zou worden gedragen. De groep is niet de enige oorsprong van shoegaze, maar vormt wel een van de invloedrijkste ijkpunten ervan.

De glide guitar, of de kunst een akkoord te laten golven

Een deel van die muzikale taal komt voort uit de techniek die glide guitar wordt genoemd. Shields bespeelt de snaren terwijl hij de tremoloarm bedient, met name op zijn Fender Jazzmasters. De toonhoogte varieert licht en het akkoord lijkt te verschuiven in plaats van vast te blijven staan.

In interviews legt hij ook het belang uit van omgekeerde galm, stemmingen en experimenten met opgenomen klanken. Alleen pedalen opstapelen volstaat dus niet om dit resultaat te bereiken: de handbeweging, de keuze van de noten en de manier waarop ze resoneren zijn doorslaggevend.

De groep gebruikt ook loops en samples. De grens tussen instrumentaal spel en studiowerk wordt daardoor poreus. Een gitaargeluid kan worden opgenomen, bewerkt en vervolgens opnieuw in de compositie worden geïntroduceerd als een zelfstandig element.

De jaren van stilte en de terugkeer van m b v

Een groep waarvan de geschiedenis niet het ritme van de releases volgt

Na Loveless werden de verwachtingen enorm. De overstap naar Island leidde niet meteen tot een nieuw uitgebracht album. De activiteiten raakten geleidelijk verspreid, terwijl Shields met andere artiesten samenwerkte. De stilte op plaat voedde de speculaties over de toekomst van de groep.

De reünie werd in 2007 aangekondigd en in 2008 werden de concerten hervat. Dankzij die terugkeer konden nieuwe publieken nummers die tot dan toe alleen van plaat bekend waren, live horen. Voor een derde album was het nog langer wachten.

2013: een vervolg dat nieuwe wegen opent

m b v verscheen in februari 2013, meer dan twintig jaar na Loveless. Het grijpt terug op enkele vertrouwde sensaties, maar verschuift geleidelijk de verhoudingen. De openingstrack She Found Now hult de luisteraar in een dichte zachtheid; andere nummers brengen nadrukkelijkere herhalingen of onrustigere ritmes.

De afsluiter Wonder 2 is bijzonder veelzeggend voor die drang tot verkenning: de ritmische onrust doorkruist een geheel van gitaren en stemmen dat voortdurend in beweging lijkt. Het album probeert dus niet alleen het geluid van 1991 te reproduceren.

In 2021 ging de ondertekening bij Domino gepaard met een nieuwe verspreiding van de catalogus en heruitgaven. Raadpleeg voor aankondigingen van platen en concerten de officiële website van My Bloody Valentine. Een heruitgave uit 2021 mag niet worden verward met de eerste verschijning van m b v in 2013.

De discografie van My Bloody Valentine

De drie studioalbums in het hart van de catalogus

Jaar Album Wat je ermee ontdekt
1988 Isn’t Anything Een nerveuze schrijfstijl, hoekige melodieën en de eerste grote gedaanteverwisselingen van het geluid van de groep.
1991 Loveless Een bijzonder geslaagde verkenning van texturen, samensmeltende stemmen en golvende gitaren.
2013 m b v Een terugkeer die dit universum voortzet en zich opent voor meer experimentele ritmische bewegingen.

Deze drie titels vormen de studioalbumdiscografie die door de groep en haar label naar voren wordt geschoven. De beginperiode omvat ook het mini-album This Is Your Bloody Valentine (1985) en Ecstasy (1987), naast verschillende singles en EP’s. Hun formaat en plaats in het parcours verklaren de verschillen tussen sommige discografische overzichten.

De EP’s zijn essentieel, geen loutere aanvullingen

You Made Me Realise (1988) en Feed Me With Your Kiss (1988) werpen licht op het keerpunt aan het einde van de jaren 1980. Glider (1990), met daarop Soon, en Tremolo (1991), met To Here Knows When, maken het mogelijk de experimenten rond Loveless te volgen.

De compilatie EP’s 1988–1991, uitgebracht in 2012 en vervolgens opnieuw uitgegeven in de Domino-catalogus met zeldzame nummers, biedt een praktische ingang tot dit geheel. Wie verder terug wil gaan, vindt op Ecstasy and Wine (1989) opnamen uit de voorafgaande periode. Deze compilaties zijn geen extra studioalbums.

Waar begin je om My Bloody Valentine te ontdekken?

Vijf nummers om hun universum binnen te stappen

When You Sleep is dankzij de directe melodie een goede eerste kennismaking. Ga verder met Only Shallow voor de impact van de gitaren, en daarna met Sometimes voor een intiemer facet. Soon laat zien hoe deze muziek een dansende puls kan opnemen. Tot slot voert To Here Knows When het luisteren naar onzekerdere contouren.

Luister eerst op een comfortabel volume, zonder elk woord te willen onderscheiden. Het kan vruchtbaarder zijn een stem te volgen zoals je een instrument zou volgen. Keer daarna terug naar het nummer en let op de drums: wat zwevend leek, heeft vaak een zorgvuldig opgebouwde basis.

Concerten, een bijzonder fysieke ervaring

Op het podium staat MBV bekend om een zeer hoog geluidsvolume. Bepaalde passages van You Made Me Realise rekken het nummer met name uit tot een aanhoudende geluidsmassa. Die dimensie verklaart een deel van de reputatie van de groep als liveband, maar mag voor de luisteraar geen uithoudingsproef worden.

Als je naar een optreden gaat, neem dan geschikte gehoorbescherming mee en kies je plek op basis van je comfort. Wil je een verblijf rond een concert in Ierland organiseren, controleer de aankondiging dan bij de groep en de zaal voordat je vervoer of accommodatie boekt. Een tournee is een tijdelijke kans om hen te horen, geen permanente activiteit die in Dublin beschikbaar is.