Fontaines D.C.
Cultuur

Fontaines D.C.

Ierse muzikanten
Fontaines D.C. en concert, 27 novembre 2019. © Paul Hudson / Wikimedia Commons — CC BY 2.0 : https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/ — Photographie d’archives.

Van de eerste podia in Dublin tot Dopamine Chamber: vijf muzikanten verkennen rock, ballingschap en de Ierse identiteit.

Bij Fontaines D.C. is Ierland geen decor. Het zit verweven in de accenten, de lectuur, de herinneringen aan straten en de vragen die je meeneemt wanneer je je land verlaat. De band, die in Dublin ontstond, maakte van rock een manier om naar zijn tijd te kijken, voordat hij zijn klankpalet geleidelijk verbreedde. Van de nerveuze energie van Dogrel tot de ongrijpbaardere landschappen van de recente platen: hun verhaal vertelt ook over een identiteit die verandert zonder te verdwijnen.

Wie zijn Fontaines D.C.?

Vijf muzikanten verenigd in Dublin

Fontaines D.C. is een Ierse band die in Dublin werd gevormd rond zanger Grian Chatten, gitaristen Carlos O’Connell en Conor Curley, bassist Conor Deegan en drummer Tom Coll. Ze vonden elkaar bij BIMM Dublin, de muziekschool waar ze studeerden voordat ze de lokale muziekscene betraden.

De school bewaart de herinnering aan een optreden tijdens Live & Lyrical in oktober 2014, gevolgd door een headlinershow van BIMM Live in het Tivoli Theatre in 2017. Die momenten herinneren eraan dat hun succes niet begon met een album dat plotseling in het buitenland werd ontdekt: het werd eerst opgebouwd in zalen, tijdens repetities en via de banden die in Dublin werden gesmeed.

Volgens de biografie van AllMusic verwijst de naam Fontaines naar Johnny Fontane, een personage uit De peetvader. De initialen D.C., voor Dublin City, werden toegevoegd om de band van een andere groep te onderscheiden. Zo werden ze een onmiddellijk herkenbare geografische signatuur.

Het begin: Dublin als grondstof

Van de eerste singles tot Dogrel

Vóór de grote podia bouwde de band aan zijn identiteit met singles als Liberty Belle, Hurricane Laughter en Too Real. Optredens waren in deze leerfase essentieel: de nummers moesten voor een publiek overeind blijven, zonder de bescherming van een spectaculaire productie.

Dogrel, het debuutalbum dat op 12 april 2019 verscheen, gaf die impuls een blijvende vorm. De nominatie voor de Mercury Prize hielp de band een plaats te veroveren in het Britse en Ierse muzieklandschap. Ook de eerste tournees met Shame en IDLES droegen bij aan de internationale doorbraak, zoals BIMM vermeldt in zijn portret van de band.

Bij het luisteren valt de soberheid van de plaat op: gespannen gitaren, een voortstuwende ritmesectie en een stem waarvan het accent niet is gladgestreken. Big, Too Real en Boys in the Better Land bieden directe toegang tot die wereld. Wie de band wil ontdekken, kan ze beter samen beluisteren dan het begin te herleiden tot louter het label postpunk.

Een carrière opgebouwd uit opeenvolgende veranderingen

A Hero’s Death: weigeren het debuutalbum over te doen

Het tweede album, A Hero’s Death, verscheen op 31 juli 2020. Het bereikte de tweede plaats in de albumlijsten van het Verenigd Koninkrijk en Ierland en kreeg een nominatie voor de Grammy Awards. De erkenning kwam dus al vroeg, zonder dat de band gevangen bleef in de formule van de eerste nummers.

Het contrast met Dogrel is hoorbaar in de ruimte die aan de stemmen wordt gelaten en in de meer naar binnen gekeerde sfeer. Het titelnummer biedt een goed vergelijkingspunt: de herhaling creëert er niet alleen spanning, maar krijgt ook de vorm van een bijna meditatieve aandrang. Het is een andere manier om een nummer te dragen, minder gehaast om alles te zeggen.

Skinty Fia: Ierland bekeken vanuit het buitenland

Skinty Fia, uitgebracht op 22 april 2022, werd hun eerste nummer 1-album in Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Hun label Partisan Records presenteert het als een plaat die wordt doorkruist door een relatie op afstand met het land van herkomst. De titel grijpt terug op een Ierse uitdrukking die in verengelste vorm werd doorgegeven en verbonden is met het beeld van het verdwenen grote hert.

Die perspectiefwisseling is fundamenteel. In een interview met Double J legt Conor Curley uit dat het vertrek naar Londen de band met de herinnering aan het land heeft versterkt. Ierland wordt iets dat je met je meedraagt, in plaats van een omgeving die je elke dag doorkruist.

Jackie Down the Line, Roman Holiday en Bloomsday laten de verschillende gezichten van deze plaat horen. Je kunt er melodische vaart, ongemak of nostalgie in zoeken, zonder ervan uit te gaan dat elke zin een politieke uitspraak of letterlijke bekentenis is.

Romance: het kader verruimen

Op 23 augustus 2024 verscheen Romance bij XL Recordings. Geproduceerd door James Ford markeert het een nieuwe fase. Op de door XL gepubliceerde albumpagina koppelt Grian Chatten zijn boodschap aan het idee om liefde te bewaren in een bedreigde wereld.

Starburster en Favourite bieden twee aanvullende ingangen: de ritmische spanning van het ene en de melodische helderheid van het andere. Samen tonen ze hoe breed de band inmiddels reikt. De energie van het begin blijft aanwezig, maar kan nu minder direct herkenbare vormen aannemen.

De single It’s Amazing to Be Young, die in februari 2025 verscheen, en vervolgens een uitgebreide editie van Romance in het voorjaar, zetten deze periode voort. Ze moeten worden onderscheiden van een nieuw studioalbum: het zijn extra ijkpunten binnen een al geopende cyclus.

Dopamine Chamber: het hoofdstuk van 2026

Op 29 oktober 2026 is hun vijfde studioalbum Dopamine Chamber, dat op 16 oktober bij XL verscheen. Het label bevestigt de release en publiceert een tekst van Chatten die draait om veranderde waarnemingen, gevoelsverlies en een donkerder visie dan die van Romance.

De website van de band plaatst het nu bovenaan de discografie. Hun parcours blijft dus verschuiven: wie Fontaines D.C. vandaag wil beschrijven, moet verder kijken dan het beeld van jonge muzikanten die met Dogrel werden ontdekt.

Waarom Ierland centraal blijft staan in hun muziek

Taal, literatuur en de ervaring van afstand

In interviews rond Skinty Fia verwijst Grian Chatten onder meer naar Joyce, Flann O’Brien en Patrick Kavanagh. Die band met literatuur is geen keurmerk van respectabiliteit dat aan rock wordt toegevoegd: hij werpt licht op een aandacht voor stemmen, plaatsen en de tegenstrijdigheden van een land. Dublin kan geliefd zijn zonder geïdealiseerd te worden; het vertrek kan gewenst zijn zonder dat het gemis verdwijnt.

Een bijzonder krachtig voorbeeld is In ár gCroíthe go deo, waarvan de titel betekent: ‘voor altijd in onze harten’. In een interview met Hot Press legt Chatten uit dat het nummer is geïnspireerd op de zaak van Margaret Keane en de aanvankelijke weigering van een Ierstalige grafschrift op haar graf in Engeland. Zo maakt het nummer van een familieverhaal een vraag over de plaats die aan een taal wordt gegeven.

In dat interview benadrukt de zanger ook dat hun verbondenheid met de Ierse cultuur niet mag worden verward met vijandig nationalisme. Dat onderscheid voorkomt dat hun werk tot een slogan wordt gereduceerd. Fontaines D.C. drukt een complexe verhouding uit tot verbondenheid, ballingschap en de blik van anderen, geen eenduidige definitie van wat een Ier zou moeten zijn.

Hoe ontdek je Fontaines D.C. vóór een reis naar Ierland?

Beluister de platen als opeenvolgende blikken op het land

Begin met Dogrel om de eerste vaart te vatten en ga daarna verder met Skinty Fia om te begrijpen wat afstand aan de blik verandert. Met A Hero’s Death en Romance hoor je vervolgens de muzikale verschuivingen, voordat je Dopamine Chamber benadert als het meest recente hoofdstuk.

Voor een bezoeker van Dublin biedt deze luisterervaring een tegengewicht voor de vertrouwdste beelden van de stad. Ze vervangt noch een sociale geschiedenis noch een rondleiding, maar nodigt uit om aandachtig te luisteren naar de accenten en verhalen van een hedendaags Ierland. Raadpleeg voor concerten altijd de officiële aankondigingen van de band en de zalen: een aangekondigde datum betekent niet dat er nog tickets beschikbaar zijn.