Imelda May
Cultuur

Imelda May

Ierse muzikanten
Imelda May au Cambridge Folk Festival, le 30 juillet 2010. Photo : <a href="https://www.flickr.com/photos/ledgard/4854631312/">Bryan Ledgard</a>, via <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Imelda_May,_Cambridge_Festivals_2001-2014_(4854631312).jpg">Wikimedia Commons</a> — <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/">CC BY 2.0</a>. Recadrage et redimensionnement en 2 000 × 1 200 pixels.

Zangeres, songschrijver en dichteres: van de Liberties in Dublin naar een carrière met vele gezichten.

Een klappende contrabas, een nerveuze gitaar en dan een stem die alle ruimte opeist: veel mensen ontdekten Imelda May dankzij de energie van Johnny Got a Boom Boom. Haar verschijning was opvallend, met een zorgvuldig gestileerde haarlok en een rockabilly-uitstraling. Maar de Dublinese bleef niet bij dat imago. Als zangeres, singer-songwriter, dichteres en actrice heeft ze haar repertoire geleidelijk opengesteld voor blues, soul, intieme bekentenissen en gesproken verhalen. Haar loopbaan vertelt ook over trouw: aan de Liberties, de volkswijk in Dublin waar ze opgroeide.

Wie is Imelda May?

Een jeugd in de Liberties, in het hart van Dublin

Imelda Mary Clabby wordt op 10 juli 1974 in Dublin geboren. Ze groeit op in de Liberties, ten zuiden van de Liffey, in een arbeidersgezin. Die afkomst neemt een belangrijke plaats in in haar eigen verhaal: de band met naasten, humor, liedjes en verhalen die thuis werden verteld, gingen vooraf aan haar professionele carrière.

In interviews beschrijft ze een omgeving waarin muziek, poëzie en kunst niet tot een ontoegankelijke wereld behoren. Haar vader laat haar kennismaken met gedichten door ze voor te dragen; woorden worden doorgegeven via stem, spel en emotie. Die voorliefde voor verhalen duikt veel later weer op in haar boeken en voorstellingen.

Als tiener begint ze te zingen in de clubs van de stad. Ze verdiept zich in blues, jazz, country en rock-‘n-roll, terwijl ze een kunstopleiding volgt. Haar universum is dus niet rond één enkele traditie gevormd: het ontstaat uit uiteenlopende nieuwsgierigheden en vervolgens uit het vak leren op het podium.

Van kleine zalen naar het Britse podium

Na haar verhuizing naar Groot-Brittannië doet Imelda May een schat aan muzikale ervaring op. Ze werkt onder meer met Mike Sanchez en zingt bij Blue Harlem, een formatie die wordt geassocieerd met swing en rhythm-and-blues. Die jaren helpen haar gevoel voor timing, haar podiumprésence en haar vermogen om met een band in dialoog te gaan te vormen.

Haar eerste album, No Turning Back, verschijnt in 2003 onder de naam Imelda Clabby. Het wordt later opnieuw uitgebracht onder de naam Imelda May. Dit detail verklaart waarom sommige discografieën de indruk wekken dat er meerdere debuten zijn: de opeenvolgende edities zijn geen volledig nieuwe albums.

Love Tattoo: het album van de doorbraak

Rockabilly als creatief terrein

Love Tattoo verschijnt in 2008 en maakt Imelda May bekend bij een veel groter publiek. Johnny Got a Boom Boom wordt een van de kenmerkende nummers. De puls van de contrabas, de gitaren en de zang vormen samen muziek die meteen grijpt, zonder dat het gevoel van een band in beweging verloren gaat.

Rockabilly ontstond in de jaren 1950 uit de ontmoeting tussen rock-‘n-roll, country en rhythm-and-blues en biedt haar een taal. Ze gebruikt die om haar eigen nummers te schrijven en een eigentijdse présence op te bouwen. Haar belangstelling beperkt zich niet tot de kledingstijl: ze zit in het ritme, de klankkleur van de stem en de fysieke wisselwerking met de muzikanten.

Op hetzelfde album onthult Meet You at the Moon een ander, tederder register. Dat naast elkaar bestaan is belangrijk om te begrijpen wat volgt: de vertolkster van vurige nummers had toen al een voorliefde voor ballads en intieme sferen.

Nieuwe zichtbaarheid dankzij Jools Holland

De steun van Jools Holland en haar optredens in Later… with Jools Holland helpen haar publiek te verbreden. Haar gemak op het podium wordt dan een wezenlijk onderdeel van haar erkenning: ze weet reliëf te geven aan een zin, met het tempo te spelen en de groep mee te voeren zonder de instrumentalisten weg te drukken.

Haar silhouet uit die beginjaren wordt meteen herkenbaar. Toch zou het de verscheidenheid van Imelda Mays schrijfstijl tekortdoen om haar te reduceren tot een retro-esthetiek. Zelfs in die periode kan haar stem scherp, speels, kwetsbaar of ingetogen zijn, afhankelijk van het nummer.

Mayhem en Tribal: de bevestiging van een stem

Een energie die de Ierse grenzen overstijgt

Met Mayhem in 2010 en vervolgens Tribal in 2014 verstevigt Imelda May haar plaats op de Ierse en Britse muziekscènes. Op het eerste album staan onder meer Mayhem, Inside Out en Kentish Town Waltz. Het bevat ook haar versie van Tainted Love, een nummer dat oorspronkelijk werd opgenomen door Gloria Jones en later wereldwijd beroemd werd gemaakt door Soft Cell.

Tribal voert de ritmische impact en de rockenergie verder op. It’s Good to Be Alive biedt een toegankelijke kennismaking. Volgens Official Charts bereikt het album de derde plaats in de Britse hitlijst, een teken van erkenning die verder reikt dan de kring van rockabillyliefhebbers.

Let bij het beluisteren van deze albums op de manier waarop ze medeklinkers articuleert, een inzet uitstelt of een zin beëindigt. Haar expressiviteit schuilt vaak evenzeer in die details als in haar vocale kracht.

Jeff Beck, een belangrijke muzikale ontmoeting

Haar samenwerking met Jeff Beck vormt een van de opvallende lijnen in haar loopbaan. Zo treden ze samen op tijdens de Grammy Awards van 2010 en delen ze later andere podia en projecten. De dialoog tussen gitaar en stem past bijzonder goed bij haar voorliefde voor nuances en spanning.

Die muzikale relatie loopt door in haar opnamen. Beck speelt mee op Black Tears, op het album uit 2017. Zijn bijdrage onderstreept de emotionele dimensie van het nummer: de gitaar voegt niet alleen een solo toe, maar antwoordt op de zang.

Life Love Flesh Blood: het keerpunt van 2017

Een ander geluid, meer ruimte voor woorden

Met Life Love Flesh Blood, geproduceerd door T Bone Burnett en uitgebracht in 2017, verlegt Imelda May duidelijk haar zwaartepunt. Blues, soul, ballads en soberdere kleuren krijgen meer ruimte. Ook haar imago verandert, maar de interessantste verandering is te horen in haar schrijfstijl en in de ruimte die ze haar stem geeft.

Het album draagt de sporen van een periode van persoonlijke verandering, na haar scheiding van gitarist Darrel Higham, die een belangrijk deel van haar loopbaan had begeleid. Het gaat over liefde, verlies, verlangen en opnieuw beginnen, zonder zich te beperken tot een biografisch verhaal dat nummer voor nummer moet worden ontcijferd.

Met Call Me, Black Tears en Should’ve Been You is die ontwikkeling goed te horen. De zangeres hoeft niet langer steeds dezelfde intensiteit vast te houden: ze kan een zin breekbaar laten worden of laten uitdoven. Dat contrast geeft het album nieuwe diepgang.

Een ontwikkeling die aansluit bij haar eerste albums

Deze wending kan verrassen als je alleen haar snelste nummers kent. Wie teruggaat naar Kentish Town Waltz of Meet You at the Moon, hoort echter dat de aandacht voor gevoelens en verhalen al aanwezig was. Het album uit 2017 werkt een al bestaande gevoeligheid verder uit, in plaats van die uit te vinden.

De verschillende periodes vergelijken is een van de interessantste manieren om Imelda May te ontdekken: één en dezelfde artieste verandert van arrangementen en dynamiek, maar behoudt een zeer herkenbare voorliefde voor woorden die tot leven komen.

11 Past the Hour: rock ontmoet poëzie

Samenwerkingen in dienst van een ruimer universum

11 Past the Hour verschijnt in 2021. Het album, onder meer uitgewerkt met Tim Bran en Davide Rossi, vermengt rockenergie, donkere sferen en een beeldrijke, gevoelige schrijfstijl. Het titelnummer schept een bijna filmische spanning, anders dan de directe aanval van de eerste albums.

Tot de gasten behoren Noel Gallagher, Ronnie Wood en Miles Kane. Op Just One Kiss zijn onder meer Gallagher als zanger en Wood op gitaar te horen. Made to Love draagt een meer collectieve energie in zich, terwijl andere nummers de intimiteit opzoeken.

Deze ontmoetingen wissen de persoonlijkheid van het album niet uit. De arrangementen verruimen vooral het palet van een songschrijver die verschillende manieren verkent om dezelfde stem te laten klinken: in een uitwisseling, een breed refrein of een bijna gesproken zin.

Imelda May, dichteres en actrice

Slip of the Tongue en A Lick and a Promise

In 2020 zet Slip of the Tongue het gesproken woord en de poëzie centraal. Dit spokenwordproject moet worden onderscheiden van haar albums met liedjes. Het laat je op een andere manier horen hoe ze een tekst ritme geeft, waarbij de woorden de vorm bepalen.

In 2021 publiceert ze bij Faber Music haar eerste bundel, A Lick and a Promise. De uitgever brengt daarin honderd van haar gedichten samen, aangevuld met twee teksten van haar vader en twee van haar dochter. De pocketeditie verschijnt in 2022: die datum mag niet worden verward met die van de eerste uitgave.

Het boek verkent onder meer relaties, het lichaam, de natuur en de vrouwelijke ervaring. Het bevat You Don’t Get to Be Racist and Irish, een tekst geschreven ter ondersteuning van de Black Lives Matter-beweging. Deze uitspraak brengt de Ierse herinnering aan emigratie in gesprek met hedendaagse vraagstukken rond opvang en solidariteit. De website van Faber Music presenteert de bundel en de thema’s ervan.

Van theater naar film, een voorliefde voor personages

Het podium krijgt ook een theatrale vorm met Mother of All the Behans, bewerkt en geregisseerd door Peter Sheridan naar het boek van Brian Behan. Imelda May vertolkt er Kathleen Behan, de moeder van schrijver Brendan Behan. Verhaal, zang en Dublins geheugen komen er samen.

Daarnaast ontwikkelt ze een filmcarrière, onder meer in Fisherman’s Friends: One and All en Four Letters of Love, waarin ze naast Pierce Brosnan speelt. Deze projecten zetten een kenmerk voort dat al in haar concerten zichtbaar was: ze weet een verhaal présence te geven en tussen verschillende emotionele registers te schakelen.

De discografie van Imelda May

De zes albums met liedjes die je moet kennen

Jaar Album Om mee te beginnen
2003 No Turning Back De eerste stappen op plaat, aanvankelijk onder de naam Imelda Clabby.
2008 Love Tattoo Johnny Got a Boom Boom en Meet You at the Moon.
2010 Mayhem Mayhem, Inside Out en Kentish Town Waltz.
2014 Tribal It’s Good to Be Alive en het titelnummer.
2017 Life Love Flesh Blood Call Me, Black Tears en Should’ve Been You.
2021 11 Past the Hour Just One Kiss, Made to Love en het titelnummer.

Aan deze selectie kan Slip of the Tongue (2020) worden toegevoegd, een gesproken poëzieproject. De heruitgaven van No Turning Back, de uitgebreide edities en de samenwerkingen zijn geen afzonderlijke nieuwe solo-studioalbums.

Drie stappen om haar ontwikkeling te ontdekken

Begin met Johnny Got a Boom Boom en Mayhem voor de energie van haar eerste jaren. Ga vervolgens verder met Kentish Town Waltz en Black Tears om haar kunst van de ingetogenheid te horen. Sluit af met 11 Past the Hour en een tekst uit Slip of the Tongue: de overgang van zang naar gesproken woord laat zien hoe centraal het verhaal in haar werk staat.

Imelda May zien in Ierland

Raised on Songs & Stories: een andere nabijheid met het publiek

In haar voorstelling Raised on Songs & Stories brengt ze uitgeklede versies van liedjes, poëzie en anekdotes samen. Deze vorm zet mondelinge overlevering en de uitwisseling met de zaal centraal. Zo ontdek je een artieste die niet uitsluitend leunt op de kracht van een elektrische band.

Voor het voorjaar van 2027 kondigt promotor Aiken Promotions de tournee Raised on Songs & Stories: The Lock In aan, met onder meer concerten in Vicar Street in Dublin op 22 en 23 februari en op 17 maart. Deze data bieden een concreet uitgaansplan voor een muzikale reis; controleer de beschikbaarheid en eventuele wijzigingen voordat je je reis boekt.

Dublin achter de stem terugvinden

Wie Dublin en de Liberties verkent, kan haar loopbaan plaatsen in een levendige stedelijke geschiedenis: die van families, gedeelde liedjes en doorgegeven verhalen. De wijk is meer dan een decor dat aan een beroemdheid wordt gekoppeld; ze helpt vooral te begrijpen hoe belangrijk lokale verbondenheid is in de Dublinese creatie.

Voor albums, video’s en aankondigingen van optredens kun je terecht op de officiële website van Imelda May.