Het DNA van Fungie onthult een nieuw geheim over de beroemde dolfijn van Dingle
Nieuws uit Ierland

Het DNA van Fungie onthult een nieuw geheim over de beroemde dolfijn van Dingle

door Gwen LE COINTRE
Fungie le dauphin de Dingle - Superbass - cc

Zes jaar na zijn mysterieuze verdwijning in de wateren van Dingle heeft Fungie een nieuw geheim prijsgegeven. Wetenschappers vonden het DNA van de beroemde dolfijn op een oude duikuitrusting en ontdekten een bijzonder ongebruikelijke genetische afkomst.

Hij was uitgegroeid tot een ware legende in Dingle. Bijna vier decennia lang zwom Fungie in de wateren van County Kerry, begeleidde hij boten en zocht hij uit eigen beweging mensen op. De beroemde dolfijn verdween in oktober 2020 en leek een deel van zijn geheimen met zich mee te hebben genomen. Bijna zes jaar later heeft de wetenschap echter een opmerkelijk gegeven over zijn afkomst onthuld.

Een studie die in augustus 2026 werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Ecology and Evolution, toont aan dat Fungie een bijzonder ongebruikelijke genetische afkomst had. Zijn DNA vertoont zowel verwantschap met de populatie grote tuimelaars in het Shannon-estuarium als met een grote populatie die voor de Ierse kust leeft.

Nog opmerkelijker: om tot die conclusie te komen, gebruikten de wetenschappers geen rechtstreeks bij Fungie afgenomen monster. Zijn DNA werd jaren na zijn verdwijning teruggevonden op een oude duikuitrusting die werd gedragen door een man die regelmatig met hem had gezwommen.

Fungie was genetisch anders dan de andere onderzochte solitaire dolfijnen

Een afkomst die verbonden is met twee populaties grote tuimelaars

Het onderzoek werd uitgevoerd door wetenschappers van de Atlantic Technological University (ATU) in Galway, in het kader van een studie naar de genetica van grote tuimelaars in Ierse wateren.

De onderzoekers bestudeerden monsters van talrijke dieren om de structuur van de verschillende populaties rond Ierland beter te begrijpen.

Hun analyses maken het onder meer mogelijk om genetische groepen te onderscheiden die verband houden met dolfijnen op open zee en met bepaalde kustpopulaties, waaronder die van het Shannon-estuarium.

Fungie heeft echter een bijzonder interessant profiel: zijn genetische erfgoed wijst op een gemengde afkomst tussen de populatie van het Shannon-estuarium en de offshorepopulatie.

Dat resultaat is ongebruikelijk. De in Ierland geanalyseerde grote tuimelaars kunnen doorgaans genetisch aan één bepaalde populatie worden toegewezen.

Het gaat echter niet om een kruising tussen twee verschillende soorten. Fungie was wel degelijk een grote tuimelaar, of Tursiops truncatus. Het waren de populaties waarmee zijn voorouders verbonden waren die verschilden.

Een oude duikuitrusting maakte het mogelijk zijn DNA terug te vinden

Een methode die een wetenschappelijk onderzoek waardig is

Het verhaal achter deze ontdekking is bijna even opmerkelijk als de uitkomst ervan.

Toen het wetenschappelijke project over solitaire dolfijnen vorm begon te krijgen, was Fungie net verdwenen. De dolfijn werd voor het laatst gezien in Dingle in oktober 2020, waardoor het onmogelijk was nog nieuwe biologische monsters rechtstreeks van het dier af te nemen.

Dankzij Denis O’Regan, lid van de Irish Whale and Dolphin Group, diende zich een onverwachte oplossing aan. Hij had regelmatig met Fungie gezwommen en droeg bij die ontmoetingen steeds dezelfde duikuitrusting.

De duikuitrusting was na de laatste zwembeurten met de dolfijn bewaard gebleven.

De onderzoekers vermoedden vervolgens dat er nog biologische sporen van Fungie op konden zitten. Verschillende delen van de duikuitrusting werden met wattenstaafjes bemonsterd en vervolgens in het laboratorium geanalyseerd.

De gok bleek te werken.

De analyses bevestigen dat op de duikuitrusting genetisch materiaal van een dolfijn aanwezig is. De wetenschappers slaagden er vervolgens in dit DNA te gebruiken om Fungies genetische afkomst te bestuderen.

Een duikuitrusting die jarenlang was bewaard, leverde zo nieuwe informatie op over een van Ierlands beroemdste dieren.

Vijf beroemde solitaire Ierse dolfijnen onderzocht

Fungie is de enige met dit bijzondere profiel

De wetenschappers richtten zich niet alleen op de dolfijn van Dingle.

De studie omvat ook verscheidene andere in Ierland bekende solitaire grote tuimelaars: Nick, gezien in Cork Harbour, Finn in Carlingford Lough, Dusty in het noorden van Clare en Nimmo in Galway.

Deze vijf dieren hebben een bijzonder intrigerend kenmerk gemeen: in tegenstelling tot het gebruikelijke sociale gedrag van grote tuimelaars leefden ze gedurende een aanzienlijk deel van hun verblijf in Ierse wateren alleen, en sommige ontwikkelden regelmatige interacties met mensen.

De genetische analyses brengen echter een opmerkelijk verschil aan het licht.

Nick, Finn, Dusty en Nimmo werden allemaal genetisch aan de offshorepopulatie toegewezen. Fungie is de enige van de vijf met een gemengde afkomst tussen deze populatie op open zee en die van het Shannon-estuarium.

Deze bijzonderheid verklaart op zichzelf niet zijn gedrag. Ze vormt wel een nieuw stukje van de wetenschappelijke puzzel rond solitaire dolfijnen.

Waarom leefde Fungie alleen in Dingle?

Het mysterie blijft onopgelost

Het is een van de grote vragen waarop wetenschappers nu graag een antwoord willen vinden.

Grote tuimelaars zijn bijzonder sociale dieren. Ze leven doorgaans in groepen en onderhouden complexe relaties met soortgenoten. Het feit dat sommige dieren zich langdurig alleen in een baai of haven vestigen, is dan ook uitzonderlijk gedrag.

Fungie was daar waarschijnlijk het spectaculairste Ierse voorbeeld van.

Vanaf 1983 vestigde de dolfijn zich in de wateren van Dingle en begon hij contact te zoeken met boten, vissers, zwemmers en bezoekers. Hij zou ongeveer 37 jaar in het gebied blijven.

De onderzoekers vragen zich onder meer af waarom sommige grote tuimelaars eerder het gezelschap van mensen opzoeken dan dat van hun soortgenoten.

Er worden verschillende pistes onderzocht, van ecologische verschillen tot communicatiemechanismen tussen populaties. Afzonderlijke groepen kunnen onder meer verschillend gedrag en verschillende akoestische repertoires ontwikkelen.

De onderzoekers beweren daarentegen niet te hebben aangetoond dat Fungies bijzondere afkomst zijn gehechtheid aan Dingle of zijn interacties met mensen rechtstreeks verklaart.

Zijn DNA levert dus een nieuwe aanwijzing op, maar nog geen definitief antwoord op het mysterie van Fungie.

Wie was Fungie, de beroemde dolfijn van Dingle?

Een aanwezigheid die onlosmakelijk verbonden raakte met het schiereiland Dingle

Fungie verscheen in 1983 in de haven van Dingle. Niemand wist toen dat hij zou uitgroeien tot een van de beroemdste dieren van het land.

De grote tuimelaar maakte er al snel een gewoonte van om boten te volgen en mensen te benaderen. Zijn aanwezigheid werd zo regelmatig dat hij eerst nieuwsgierigen aantrok, en vervolgens reizigers die speciaal naar Kerry kwamen in de hoop hem te zien.

Door de jaren heen ontstonden er boottochten rond het spotten van Fungie. Geleidelijk werd hij een van de symbolen van Dingle en droeg hij bij aan de toeristische bekendheid van het kleine stadje in Kerry.

Zijn langdurige aanwezigheid in de baai maakte het fenomeen nog uitzonderlijker. Generaties bezoekers konden tussen de jaren 1980 en 2020 dezelfde dolfijn zien.

In oktober 2020 verdween Fungie plotseling.

Ondanks zoekacties in de regio werd hij daarna niet meer bevestigd waargenomen. Wat er precies met hem is gebeurd, blijft onbekend. Gezien zijn vermoedelijke leeftijd en de uitzonderlijke duur van zijn aanwezigheid in Dingle wordt zijn dood doorgaans als een plausibele verklaring beschouwd, zonder dat dit formeel kon worden vastgesteld.

Zes jaar na zijn verdwijning blijft Fungie Dingle tekenen

Een verhaal dat inmiddels verder reikt dan toerisme

In Dingle was Fungie niet zomaar een natuurverschijnsel. In 37 jaar tijd was hij uitgegroeid tot een volwaardig personage van de stad.

Zijn verhaal herinnert ook aan de rijkdom van de wateren rond het schiereiland Dingle. Voor de kust van Kerry zijn verschillende soorten walvisachtigen te zien, al kan een ontmoeting met een wild dier uiteraard nooit worden gegarandeerd.

De nieuwe studie geeft Fungie nu nog meer betekenis. Zijn verhaal draagt bij aan wetenschappelijk onderzoek naar de populaties grote tuimelaars rond Ierland en, breder, naar het nog altijd mysterieuze gedrag van solitaire dolfijnen.

Het werk heeft bovendien een bijzondere menselijke dimensie. De studie werd oorspronkelijk uitgevoerd door onderzoeker Lorenzo de Bonis in het kader van zijn studie. Hij kwam in 2025 om bij een klimongeval en heeft de publicatie ervan niet meer meegemaakt. Zijn collega’s voltooiden het werk en publiceerden de resultaten ter nagedachtenis aan hem.

Bijna zes jaar nadat hij de wateren van Dingle verliet, blijft Fungie zo zijn verhaal vertellen. Ditmaal niet door naast een boot in de baai op te duiken, maar via enkele microscopische DNA-sporen die op een oude duikuitrusting zijn achtergebleven.

Magazine

Het laatste nieuws uit Ierland

Al het nieuws