Iedereen kent de uitdrukking “Kiss me I’m Irish”. Maar kent u ook de andere zin “Pinch me I’m Irish”? Deze uitdrukking, die vaak wordt gebruikt tijdens St. Patrick’s Day, verwijst naar een oude traditie waarbij mensen die geen groen dragen op de feestdag worden geknepen. Uitleg over een gewoonte die tegenwoordig steeds minder voorkomt.

Een leprechaun – © ratatosk
Ierland is altijd een land geweest vol tradities, religieuze en folkloristische overtuigingen. Zo vindt de uitdrukking “Pinch me, I’m Irish“, letterlijk vertaald als “Knijp me, ik ben Iers“, zijn oorsprong in Ierse verhalen en legendes, vooral die met leprechauns.
Vroeger werd gedacht dat je op St. Patrick’s Day groen moest dragen. Dit was een eerbetoon aan de heilige die in de 5e eeuw Ierland evangeliseerde… maar volgens de overlevering beschermde het ook tegen leprechauns!
Want deze ondeugende wezentjes zijn vaste figuren in het Ierse volksverhaal! Met hun zorgvuldig verborgen pot met goud, hun liefde voor drank en hun chagrijnige humeur, zijn leprechauns de eerste die grappen uithalen met mensen!
De Ieren geloofden dat het dragen van groen je onzichtbaar maakte voor deze ondeugende wezens. Zo beschermde je jezelf tegen hun streken.
De traditie was dan ook dat iedereen die op 17 maart geen groen droeg, stevig geknepen werd door anderen als een speelse waarschuwing. Zo werd duidelijk gemaakt dat ze zich blootstelden aan de grappen en grollen van de leprechaun.
Door de eeuwen heen werd deze gewoonte steeds populairder, tot op de dag van vandaag… Meer een grap dan een echte overtuiging, was het een manier om Ieren samen te brengen met humor en traditie.
Hoewel Ierland nog steeds sterk verbonden is met zijn folklore, lijkt de traditie van “Pinch me I’m Irish” minder populair te worden onder de Ierse bevolking.
Minder krachtig dan “Kiss me I’m Irish”, wordt deze traditie steeds vaker bekritiseerd vanwege misbruik in de afgelopen jaren. Veel buitenlandse reizigers zouden onbekende Ieren op straat ongenadig hebben geknepen, wat soms tot verbazing, onbegrip en zelfs pijn leidde.
Niets ernstigs, maar de traditie wordt vaak verkeerd begrepen. Dit komt vooral door een tegenstrijdige slogan: de uitdrukking “Knijp me, ik ben Iers” lijkt iedereen met Iers bloed uit te nodigen om geknepen te worden…
In werkelijkheid gaat het erom mensen te knepen die geen groen dragen… en alleen op St. Patrick’s Day (17 maart)!
Daarom lijkt deze uitdrukking uit de mode te raken. Vaak verkeerd begrepen en door de onhandige formulering van de oorspronkelijke betekenis afgedwaald, is ze minder geschikt dan andere tradities die op dezelfde feestdag plaatsvinden.
Toch wordt de uitdrukking soms nog gebruikt. Je vindt het zelfs terug op merchandising rond St. Patrick’s Day, zoals t-shirts, petten, knuffels enzovoort… maar “Kiss me I’m Irish” lijkt haar te hebben verdrongen.
Hoewel minder gebruikt, blijft het een traditie die Ieren dierbaar is en vaak in besloten kring wordt beoefend, binnen familie of vrienden. Het is een manier om te herinneren aan oude heidense tradities, terwijl men op een liefdevolle manier elkaar plaagt, met de gebruikelijke Ierse humor. Een andere manier om St. Patrick’s Day te vieren, maar let op: doe dit alleen bij Ieren die u kent en die in een speelse bui zijn!
En vooral: knijp niet te hard!