Op de rotsen van Inis Oírr lijkt de opengescheurde romp van de MV Plassy er door een reusachtige golf te zijn neergelegd. Dit schip van bijna 600 ton liep op 8 maart 1960 aan de grond voor het kleinste van de Aran Islands, tijdens een van de hevige stormen die regelmatig over de ingang van Galway Bay razen.
De elf opvarenden werden gered dankzij de moed en vakkennis van de eilandbewoners. Het wrak vertrok daarentegen nooit meer. Langzaam door getijden en stormen landinwaarts geduwd, groeide het uit tot een van de meest herkenbare aanblikken van Inis Oírr en tot een iconisch beeld uit de begintitels van de Ierse serie Father Ted.

De MV Plassy op Inis Oírr – © Lothar
De MV Plassy ligt aan de oostpunt van Inis Oírr, in het Engels ook Inisheer genoemd. De roodbruine romp steekt duidelijk af tegen de grijze kalksteen, de droge stenen muurtjes en de weiden van het eiland.
Door de huidige staat zou je kunnen denken dat het om een oud schip gaat dat dicht bij de kust werd achtergelaten. Toch was de Plassy nog in dienst toen het in de nacht van 7 op 8 maart 1960 op Finnis Rock, of Carraig na Finise, werd geslingerd.
Het schip kwam niet meteen terecht op de plek waar het nu ligt. Eerst strandde het op een rotsplateau voor de kust. Golven, springtij en opeenvolgende stormen duwden het vervolgens geleidelijk naar de oever, totdat het volledig buiten het water kwam te liggen.
De namen Plassy en Plassey worden allebei vaak gebruikt. Maritieme archieven en documenten over de laatste reis gebruiken vooral de vorm Plassy, die op het schip stond toen het eigendom was van de Limerick Steamship Company.
De variant Plassey is zeer gangbaar geworden in toeristische publicaties en op informatieborden bij het wrak. Beide spellingen verwijzen dus naar hetzelfde schip.
De naam verwijst naar Plassey, nabij Limerick, waar tegenwoordig de hoofdcampus van de University of Limerick en Plassey House liggen.
Het schip werd gebouwd in Beverley, in Yorkshire, door de scheepswerf Cook, Welton & Gemmell. Het werd in oktober 1940 te water gelaten en trad in maart 1941 in dienst bij de Royal Navy onder de naam HMS Juliet.
Het behoorde tot de Shakespeareklasse, een reeks militaire trawlers waarvan de schepen namen droegen die waren ontleend aan de werken van William Shakespeare. In tegenstelling tot wat sommige verslagen stellen, was de hoofdtaak niet onderzeebootbestrijding: de HMS Juliet diende in de eerste plaats als mijnenveger, al was het schip bewapend en kon het dieptebommen meenemen.
Het schip voer aanvankelijk in Britse wateren. In 1942 nam het deel aan Operatie Torch, de geallieerde landing in Noord-Afrika, alvorens zijn dienst in de Middellandse Zee voort te zetten.
Met een lengte van iets meer dan 50 meter had het een waterverplaatsing van ongeveer 545 ton. Dankzij de robuuste romp en constructie kon het zwaar weer trotseren, maar die bleken niet voldoende om het van de riffen van Inis Oírr te redden.
Na de Tweede Wereldoorlog had de Royal Navy het schip niet langer nodig. In 1947 werd het omgebouwd tot gemotoriseerd vrachtschip, kreeg het een extra laadruim en werd het Peterjon genoemd.
De Limerick Steamship Company kocht het in 1951 en doopte het om tot Plassy. Daarmee werd het het eerste motorschip van deze Ierse rederij.
De Plassy bleef niet beperkt tot kustwateren. Als veelzijdig handelsschip voer het tot Zuid-Afrika, Griekenland, IJsland, Finland en Rusland. De geïsoleerde laadruimen waren geschikt voor het vervoer van gekoelde producten, waaronder fruit en vis.
Het deed ook havens aan de Ierse westkust aan, waaronder Limerick, Fenit, Galway, Westport, Sligo en Ballina, evenals verschillende Europese havens zoals Liverpool, Antwerpen en Rotterdam.
Op maandag 7 maart 1960 verlaat de Plassy de haven van Fenit in County Kerry. Het heeft daar net een lading staal afgeleverd voor de Liebherr-fabriek in Killarney en moet nu met uiteenlopende goederen naar Galway varen.
Het vrachtschip vervangt tijdelijk een ander schip van de rederij, de Derrynane, dat in een droogdok ligt. De geplande reis tussen Fenit en Galway zou twaalf tot veertien uur duren.
De omstandigheden verslechteren snel. Een diepe depressie trekt over de Ierse westkust en het radiostation van Valentia zendt stormwaarschuwingen uit voor windkracht 8 tot 9, met uitschieters tot windkracht 10. De nacht is pikdonker, de regen beperkt het zicht sterk en de zee wordt bijzonder woest.
Nadat de Plassy Loop Head heeft gerond, zet het koers naar Black Head. De route voert door de South Sound, de smalle zeestraat die Inis Oírr van de kust van County Clare scheidt.
Finnis Rock is een gevaar dat zeelieden goed kennen. Dit kalkstenen plateau, dat nauwelijks door de zee wordt bedekt, strekt zich uit voor de kust van Inis Oírr. Destijds was de markeringsboei ervan alleen overdag zichtbaar.
In de duisternis en regenbuien houdt de bemanning de lichten van de vuurtorens van Inis Oírr en Black Head in de gaten om de juiste koers te behouden. De wind, de deining en de lading op het dek bemoeilijken de navigatie echter.
Op 8 maart, rond 5.10 uur, raakt de romp met een harde klap Finnis Rock. Door de botsing ontstaat onder het schip een gat en stroomt de machinekamer snel vol water. De pompen kunnen het niet bijhouden, de motor valt stil en de lichten gaan uit.
Matroos Eddie Reidy stond in de kombuis thee en toast te bereiden. De kracht van de botsing slingerde hem tegen het plafond, een spectaculaire scène die hij enkele jaren na de schipbreuk vertelde.
Met de noodradio op batterijen kan kapitein Thomas Wilson een noodsignaal versturen. De Plassy maakt snel water en dreigt om te slaan of op de rotsen uiteen te breken.
De elf bemanningsleden proberen het schip eerst te verlaten met de stuurboordreddingsboot. De deining is echter zo hevig dat de boot hard op en neer tegen de romp slaat.
De kapitein vreest dat de reddingsboot op de rotsen vernield zal worden of door een deel van de lading verpletterd zal raken. Daarom beveelt hij de matrozen terug aan boord van de Plassy te gaan. Kort nadat zij weer aan boord zijn, breken de touwen die de boot vasthouden en wordt die door de zee meegesleurd.
Naar de kust zwemmen was uitgesloten. Ondanks de schijnbare nabijheid bleef de oever van het schip gescheiden door ijskoud water, krachtige golven en een bijzonder gevaarlijke rotszone.
Bij het aanbreken van de dag zien twee jongens die zeewier zijn gaan verzamelen het schip in nood en rennen ze om alarm te slaan. De plaatselijke reddingsdienst komt meteen in actie.
De benodigde uitrusting ligt opgeslagen in de Rocket House, een klein kuststation op het eiland. Daarbij horen een raketlijnwerper en een breeches buoy, een soort broekboei die aan een systeem van touwen hangt.
In die tijd heeft Inis Oírr geen auto’s of paarden. De zware uitrusting moet met de hand op een kar bijna een kilometer over moeilijk begaanbare paden worden vervoerd. Ongeveer zestig inwoners komen helpen, terwijl speciaal opgeleide vrijwilligers de reddingsoperatie organiseren.
Om 9 uur wordt een eerste raket naar het schip afgevuurd om er een lijn naartoe te brengen. Die mist het doel, net als de tweede. De derde raakt uiteindelijk de top van de mast. Vervolgens kan een sterkere kabel tussen de kust en de Plassy worden gespannen.
De matrozen nemen een voor een plaats in de broekboei en worden naar de oever getrokken. Onder hun gewicht zakt de kabel door en tijdens de overtocht komen verschillende mannen gedeeltelijk onder water. Ondanks de storm bereiken alle elf bemanningsleden levend het land. Kapitein Thomas Wilson verlaat het schip als laatste.
De inwoners vangen de geredden vervolgens in hun huizen op, geven hun droge kleren en bieden hun enkele dagen onderdak, aangezien de zeeverbindingen door het slechte weer onderbroken blijven.
De Plassy vervoerde stukgoederen bestemd voor Galway en de steden in de regio. Verhalen die alleen een lading whisky vermelden, zijn dus onvolledig.
In de laadruimen bevonden zich onder meer zo’n 50 ton katoen, koperen buizen, wastafels, toiletten, grasmaaiers, kinderauto’s en verschillende kisten Schotse whisky. Het schip vervoerde ook een caravan en een boot die op het dek stonden.
Tweeduizend patronen voor slachttoestellen die in de vleesindustrie werden gebruikt, maakten eveneens deel uit van de lading. Hun aanwezigheid droeg waarschijnlijk bij aan de vele verhalen die na de schipbreuk op het eiland de ronde deden.
Een deel van de goederen werd in de weken daarna bij eb geborgen. Balen katoen en verschillende voorwerpen spoelden echter langs de kust aan.
Ingenieurs van de Limerick Steamship Company en deskundigen van verzekeringsmaatschappij Lloyd’s onderzochten het schip na het ongeluk. De schade aan het onderste deel van de romp was te groot om het realistisch gezien weer vlot te kunnen brengen.
De Plassy werd daarom op Finnis Rock achtergelaten. In de weken daarna tilde een nieuwe storm het schip op en duwde het verder naar de kust. Springtij en zware deining bleven het vervolgens geleidelijk boven de hoogwaterlijn verplaatsen.
Het wrak dat vandaag zichtbaar is, ligt dus niet meer precies op de plek waar het schip in 1960 aan de grond liep. De oceaan heeft het in de loop der decennia dichter bij de kust gebracht en gedraaid.
Begin januari 2014 treft storm Christine de Aran Islands zwaar. De kracht van de golven verplaatst de Plassy opnieuw en vervormt de romp aanzienlijk.
Deze gebeurtenis herinnert eraan dat het wrak geen gestabiliseerd monument is. Het metaal blijft roesten, sommige platen laten los en de structuur verliest geleidelijk haar vorm. Elke zware storm kan het uiterlijk of de positie veranderen.
Het is daarom onmogelijk te zeggen hoelang de Plassy zijn huidige silhouet zal behouden. De langzame verdwijning onder invloed van zout en wind maakt inmiddels deel uit van zijn geschiedenis.
De Plassy dankt een deel van zijn internationale bekendheid aan de Ierse komedieserie Father Ted, die tussen 1995 en 1998 werd uitgezonden. Het wrak verschijnt in de beroemde luchtbeelden van de begintitels, waarin het fictieve Craggy Island wordt getoond.
Het eiland uit de serie bestaat niet echt en de afleveringen werden voornamelijk opgenomen in County Clare. De begintitels brengen niettemin verschillende landschappen van de westkust samen, waaronder het wrak van Inis Oírr.
Dit korte optreden was genoeg om de Plassy tot een bedevaartsoord voor bewonderaars van de serie te maken. Tegenwoordig wordt het vaak voorgesteld als „het wrak van Father Ted”, ook al werd er aan boord geen enkele hoofdscène opgenomen.
Het wrak ligt aan de oostpunt van het eiland, vlak bij de weg naar de vuurtoren van Inis Oírr. Het is het hele jaar vrij toegankelijk, zonder ticket of openingstijden.
Je kunt het vanuit het dorp en vanaf de aanlegsteiger te voet of met de fiets bereiken. Minibusexcursies en tochten met een paardenkoets die bij aankomst van de ferry’s worden aangeboden, komen eveneens in de buurt.
De route voert door een kenmerkend landschap van de Aran Islands, langs piepkleine percelen, droge stenen muurtjes en kalksteenformaties. Loch Mór, het enige zoetwatermeer van het eiland, ligt onderweg.
Hoeveel tijd je nodig hebt, hangt af van je vervoermiddel en de stops die je maakt. Inis Oírr is een klein eiland van ongeveer 3 km bij 3 km, waardoor het wrak gemakkelijk past in een dagje verkennen dat ook de vuurtoren, O’Brien’s Castle en de kerk van Saint-Caomhán omvat.
Je mag het wrak niet betreden of op de romp klimmen. De Plassy is een verlaten schip, aangetast door meer dan zestig jaar corrosie en regelmatig geteisterd door stormen.
De metalen platen kunnen zonder waarschuwing bezwijken. De openingen in de romp hebben uiterst scherpe randen, terwijl de vloeren binnenin instabiel en deels ingestort zijn.
Rond het schip kunnen ook stukken metaal, kabels, bouten en mechanische onderdelen liggen. Stevige, gesloten schoenen zijn daarom onmisbaar. Het gebied is niet geschikt voor blote voeten of jonge kinderen zonder toezicht.
Wind en golven kunnen gevaarlijk worden wanneer het weer verslechtert. Blijf bij voorkeur op de paden en droge rotsen en probeer niet vlak bij het water om het wrak heen te lopen.
De Plassy mag vrij vanaf de oever worden gefotografeerd. Het contrast tussen de roestige romp, de lichte kalksteen en de weiden van Inis Oírr levert afhankelijk van het licht heel verschillende composities op.
Met wat meer afstand kun je het wrak in zijn omgeving tonen en de vreemde ligging boven de zee beter begrijpen. Bij helder weer zijn de Cliffs of Moher zichtbaar aan de overkant van de zeestraat die het eiland van County Clare scheidt.
Zijlicht aan het begin of einde van de dag benadrukt de reliëfs van de romp, maar bezoekers die een dagexcursie maken, moeten zeker rekening houden met het vertrekuur van hun ferry. De verbindingen kunnen bovendien worden aangepast aan de toestand van de zee.
Het silhouet van de Plassy heeft een onmiddellijke visuele kracht, maar het echte belang van de plek ligt in het menselijke verhaal dat het bewaart. Het wrak herinnert aan de kracht van Atlantische stormen, de gevaren van de scheepvaart in Galway Bay en de essentiële rol die kustreddingsteams vroeger vervulden.
Op 8 maart 1960 hing het lot van de elf matrozen af van vrijwilligers die met de hand een reddingstoestel vervoerden dat nog nooit eerder op het eiland was gebruikt. Hun beheersing van het materiaal en de inzet van tientallen inwoners voorkwamen slachtoffers.
Roestig, uiteengevallen en inmiddels onlosmakelijk verbonden met het landschap, is het wrak van de MV Plassy evenzeer een herinnering aan een schipbreuk als aan een geslaagde reddingsoperatie.
Les informations essentielles pour préparer votre visite avec les bons repères, les bons accès et les bonnes options de réservation.
53.055820, -9.503764
30 minutes
Comparez les billets, visites guidées et excursions disponibles auprès des plateformes partenaires.