Herkenbaar aan zijn witte silhouet en sierlijke bogen is de Ha’penny Bridge een van de meest emblematische monumenten van Dublin. Deze voetgangersbrug overspant de Liffey in hartje van de Ierse hoofdstad, tussen de levendige wijk Temple Bar en de winkelstraten op de noordoever.
De Ha’penny Bridge werd ingewijd in 1816 en is de oudste brug van Dublin die speciaal voor voetgangers werd ontworpen. Tegenwoordig steken dagelijks duizenden mensen de brug over, vaak zonder de opmerkelijke oorsprong van zijn bijnaam te kennen.

De Ha’penny Bridge in Dublin – © susanne2688
De Ha’penny Bridge verbindt Lower Liffey Street, op de noordoever van de Liffey, met Wellington Quay, ter hoogte van Merchant’s Arch en Temple Bar. Hij komt dus niet rechtstreeks uit op O’Connell Street, maar biedt wel een snelle verbinding met deze belangrijke verkeersader in het stadscentrum.
De oversteek duurt slechts enkele minuten. Toch biedt hij een aangenaam uitzicht op de kades, de kleurrijke gevels en de andere bruggen in het centrum van Dublin. Het waterpeil van de Liffey verandert met de getijden, waardoor het landschap in de loop van de dag telkens een ander gezicht krijgt.
De brug is volledig voorbehouden aan voetgangers en wordt intensief gebruikt door zowel inwoners als reizigers. Ze is tegelijk een toeristische trekpleister, een ontmoetingspunt en een praktische doorgang tussen twee bijzonder levendige delen van de hoofdstad.
Vóór de bouw van de brug staken inwoners de Liffey op deze plek over met kleine veerboten die door William Walsh werden geëxploiteerd. Omdat deze boten sterk in verval waren geraakt, droegen de autoriteiten de eigenaar op ze te herstellen of een brug te bouwen.
William Walsh koos voor de tweede optie. Hij kreeg toestemming om een voetgangersbrug te bouwen en gedurende een bepaalde periode tol te heffen. De constructie werd vervaardigd bij de Coalbrookdale Foundry in Shropshire, Engeland, vervolgens per boot naar Dublin vervoerd en daar ter plaatse gemonteerd.
De brug werd officieel geopend op 19 mei 1816. Daarmee werd het de eerste metalen brug van Ierland en de eerste brug in Dublin die uitsluitend voor voetgangers bestemd was.
Na de eerste tien dagen, waarin de oversteek gratis was, moesten voetgangers een tol van een halve penny betalen. Dat bedrag kwam overeen met de prijs die eerder werd gevraagd voor de veerboten van William Walsh.
Aan beide uiteinden van de brug werden draaipoorten geplaatst om de passage te controleren. De inwoners begonnen de brug al snel Ha’penny Bridge te noemen, een samentrekking van half penny bridge, oftewel de ‘brug van de halve penny’.
Later werd de tol verhoogd tot anderhalve penny. Deze heffing werd uiteindelijk afgeschaft in 1919, toen de gemeente het beheer van de brug overnam. Sindsdien is de oversteek gratis, maar de bijnaam is stevig verankerd gebleven in het taalgebruik van de Dublinners.
Bij de opening werd de brug doorgaans Wellington Bridge genoemd, als eerbetoon aan Arthur Wellesley, de eerste hertog van Wellington. Hij werd geboren in Dublin en is onder meer bekend om zijn overwinning op Napoleon bij Waterloo in 1815.
In tegenstelling tot wat sommige beschrijvingen van de brug vermelden, was de hertog van Wellington geen Ierse premier. Hij was een Britse militair en staatsman en bekleedde in de 19e eeuw tweemaal het ambt van premier van het Verenigd Koninkrijk.
De huidige officiële naam van de brug is Liffey Bridge, of Droichead na Life in het Iers. In de praktijk wordt die benaming nauwelijks gebruikt: inwoners, gidsen en reizigers spreken bijna altijd over de Ha’penny Bridge.
Ondanks zijn lichte uitstraling rust de Ha’penny Bridge op een metalen structuur die voor zijn tijd bijzonder ingenieus was. De brug bestaat uit één gietijzeren boog die de Liffey overspant zonder tussensteun in de rivier.
De opengewerkte leuningen, de rondingen en de decoratieve details geven hem een elegantere uitstraling dan de verkeersbruggen eromheen. Ook de lampen langs de voetgangersbrug dragen bij aan zijn visuele identiteit, vooral na het vallen van de avond.
De brug wordt soms voorgesteld als een constructie van smeedijzer. Nauwkeuriger is het echter om te spreken van een voetgangersbrug van gietijzer, ook al werden tijdens restauraties verschillende metalen onderdelen gebruikt of vervangen.
Na bijna twee eeuwen van passage, weersinvloeden en opeenvolgende herstellingen vertoonde de Ha’penny Bridge aanzienlijke tekenen van slijtage. Vanaf 2000 voerde de Dublin City Council een volledige restauratie uit.
Meer dan duizend onderdelen van de leuningen werden genummerd, gedemonteerd en naar Noord-Ierland gestuurd om te worden hersteld. Ongeveer 85% van de oorspronkelijke metalen elementen kon behouden blijven.
Tijdens de werkzaamheden werd ook een antisliplaag aangebracht, werd de oude verlichting vervangen en werden de toegangen verbeterd. Na ongeveer een jaar werk en een investering van 1,25 miljoen euro heropende de brug op 21 december 2001.
Zoals op veel Europese bruggen zijn koppels slotjes aan de leuningen gaan hangen, voordat ze de sleutel in de Liffey gooien. Hoewel het gebaar romantisch bedoeld is, verzwakt het geleidelijk de constructie en tast het de historische elementen van de brug aan.
De gemeentelijke autoriteiten verwijderen deze slotjes geregeld om de brug te beschermen. Het is daarom beter om liefdesverklaringen voor een foto te bewaren en niets aan de leuningen te bevestigen.
De brug is uiteraard tijdens de oversteek te fotograferen, maar vanaf de kades is zijn silhouet beter zichtbaar. De noordoever, vlak bij Lower Liffey Street en Bachelor’s Walk, biedt een mooi perspectief op de boog en de gebouwen van Temple Bar.
Ook vanaf de zuidoever kun je de brug vanaf Wellington Quay fotograferen, met de gevels van de overkant op de achtergrond. In de ochtend maakt de doorgaans geringere drukte het gemakkelijker om foto’s te nemen.
Na het vallen van de avond weerspiegelen de verlichting van de brug en de lichten van de kades in de Liffey. Die nachtelijke sfeer toont een romantischer gezicht van het monument, al is het rond Temple Bar dan vaak erg levendig.
Op de zuidoever leidt Merchant’s Arch rechtstreeks naar Temple Bar. De wijk telt pubs, restaurants, kleine winkels en verschillende culturele locaties. Vooral ’s avonds heerst er een levendige sfeer.
Als je de kades oostwaarts volgt, bereik je O’Connell Bridge en vervolgens O’Connell Street. Op de noordoever leidt Lower Liffey Street al snel naar Henry Street en de vele winkels daar.
De Ha’penny Bridge is daarmee gemakkelijk op te nemen in een wandeling door het centrum van Dublin. Het bezoek duurt kort, maar zijn geschiedenis, architectuur en centrale ligging maken hem veel meer dan een eenvoudige oversteek over de Liffey.
Wie meer wil weten over zijn geschiedenis, kan de pagina over de brug raadplegen op de erfgoedwebsite Bridges of Dublin.
Wil je je bezoek graag verlengen zonder kilometers te hoeven afleggen? Hier zijn een paar accommodaties op een goede locatie om te overnachten vlak bij de belangrijkste bezienswaardigheden.
Les informations essentielles pour préparer votre visite avec les bons repères, les bons accès et les bonnes options de réservation.
Bachelors Walk, Temple Bar, Dublin, Graafschap Dublin, Republiek Ierland, Bezienswaardigheden in Ierland
53.346306, -6.263085
15 minutes
Comparez les billets, visites guidées et excursions disponibles auprès des plateformes partenaires.