In de warmte van een pub die nog rustig is, wordt een dampend bord op tafel gezet: eieren, bacon, worstjes, gegrilde tomaten en twee donkere plakjes met een krokant oppervlak. Dit is black pudding, een van de pijlers van het Ierse ontbijt. Deze specialiteit, die lijkt op Franse bloedworst, wordt gemaakt van bloed, vet, granen en specerijen, maar heeft een stevigere en vaak grovere textuur. Vrijwel een onmisbare ontdekking voor wie de populaire keuken van Ierland wil verkennen.
Black pudding behoort tot de grote familie van bloedworsten die al eeuwenlang in tal van Europese landen worden gegeten. In Ierland wordt hij traditioneel bereid met varkens- of runderbloed, vet, uien, haver of gerst, zout en een kruidenmengsel. De precieze samenstelling verschilt per regio, ambachtsman en producent.
In tegenstelling tot wat men zou denken, bevat het Ierse recept niet altijd vlees, brood of aardappel. Sommige varianten bestaan voornamelijk uit bloed, vet en granen. Het royale gebruik van havermout of haverkorrels geeft ze een dichtere en kruimeligere structuur dan veel Franse bloedworsten.
Black pudding wordt doorgaans al gekookt verkocht, in de vorm van een cilinder die in plakjes wordt gesneden. Vervolgens wordt hij opgewarmd in de pan, onder de grill of in de oven, volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Het idee om het bloed van geslachte dieren te verwerken is zeer oud en geen uitsluitend Ierse uitvinding. Eeuwenlang probeerden plattelandsgemeenschappen in Europa elk deel van het dier te benutten, in een tijd waarin veeteelt veel middelen vergde en voedselverspilling nauwelijks denkbaar was.
Op het Ierse platteland nam de seizoensgebonden varkensslacht een belangrijke plaats in het huishouden in. Het vlees werd gepekeld of geconserveerd, terwijl bloed en vet konden worden gecombineerd met goedkope ingrediënten zoals haver, gerst en uien. Zo ontstond een voedzaam gerecht dat aansloot bij de behoeften van plattelandsgezinnen.
Elke slagerij en elke regio ontwikkelde geleidelijk een eigen kruidenmengsel. Sommige recepten geven de voorkeur aan peper en warme specerijen; andere onderscheiden zich door een hoog aandeel haver of een bijzonder kruimelige textuur. Die diversiteit bestaat nog altijd onder Ierse ambachtslieden en producenten.

Black pudding
Black pudding wordt in veel regio’s van Ierland gemaakt, maar de stad Clonakilty, in County Cork, wordt er sterk mee geassocieerd. In de jaren 1880 zou daar in de slagerij van Edward Twomey een commercieel recept zijn ontwikkeld.
De versie uit Clonakilty is uitgegroeid tot een van de bekendste referenties van het land en bevat onder meer haver, uien, rundvet, runderbloed en een geheim kruidenmengsel. Hij is herkenbaar aan zijn kruimelige textuur en zijn peperige, smaakvolle maar niet overdreven krachtige smaak.
Clonakilty is dus niet de enige plaats waar Ierse black pudding wordt geproduceerd, maar de stad heeft sterk bijgedragen aan de popularisering van deze specialiteit. Ook in de graafschappen Cork, Kerry, Limerick, Mayo en elders op het eiland werken gerenommeerde producenten, met soms zeer uiteenlopende recepten.
De term drisheen, of drisín in het Iers, wordt soms ten onrechte voorgesteld als een eenvoudige vertaling van black pudding. In werkelijkheid duidt hij op een specifieke specialiteit die van oudsher verbonden is met de stad Cork en haar overdekte markt, de English Market.
Drisheen kan worden bereid met runder-, schapen- of varkensbloed, waaraan onder meer melk, vet, zout en soms kruiden worden toegevoegd. De zachtere, geleiachtige consistentie onderscheidt hem van de haverachtige black pudding. In de traditionele keuken van Cork werd hij graag met pens geserveerd.
Drisheen is tegenwoordig veel moeilijker te vinden dan black pudding. Nieuwsgierige reizigers kunnen er nog naar zoeken bij enkele historische slagerijen in de English Market in Cork.
Ondanks zijn donkere kleur en een samenstelling die misschien even wennen is, heeft black pudding doorgaans geen uitgesproken bloedsmaak. De smaak is vooral zout, kruidig en rijk. De haver verzacht hem, terwijl de bereiding voor een aangenaam contrast zorgt tussen een licht krokant korstje en een zachte of kruimelige kern.
Traditioneel wordt hij geserveerd als onderdeel van een full Irish breakfast, naast eieren, worstjes, rashers bacon, tomaten, champignons en white pudding. Die laatste lijkt op black pudding, maar bevat geen bloed.
In de hedendaagse Ierse keuken krijgt hij inmiddels een veel bredere rol. Hij komt voor in lauwwarme salades, op boterhammen, met sint-jakobsschelpen, in burgers of verkruimeld over aardappelgerechten. Zijn volle smaak past bijzonder goed bij appel, gekaramelliseerde ui, eieren en zeevruchten.
Waar proeven: black pudding staat op het menu van de meeste gelegenheden die een volledig Iers ontbijt serveren. Je vindt hem in hotels, bed & breakfasts, cafés en sommige pubs die ’s ochtends open zijn. Soms kun je kiezen tussen black pudding en white pudding, maar vaak worden beide op hetzelfde bord geserveerd.
Waar kopen: Ierse supermarkten, slagerijen en delicatessenzaken verkopen hem gemakkelijk. Kies voor een lokale slagerij of een voedselmarkt als je een ambachtelijkere variant wilt ontdekken. In Cork is de English Market een bijzonder interessante plek.
Richtprijs : reken doorgaans op 3 tot 6 euro voor een verpakking uit de supermarkt, afhankelijk van gewicht, merk en productie. Ambachtelijke producten kunnen duurder zijn.
Bereiding: verwijder het omhulsel als de producent dat aanbeveelt en snijd de pudding vervolgens in dikke plakken. Ter indicatie adviseert Clonakilty om hem aan elke kant drie tot vier minuten op middelhoog vuur in de pan te bakken. Volg altijd de instructies van het gekochte product in plaats van hem koud of onvoldoende opgewarmd te eten.
Allergenen en voeding: de meeste recepten bevatten haver of gerst en zijn daarom niet noodzakelijk geschikt voor mensen die glutenvrij eten. Omdat de samenstelling sterk verschilt, is het essentieel om het etiket te controleren. Traditionele black pudding is niet vegetarisch en niet halal.
Bewaren en meenemen: bewaar hem in de koelkast en houd je aan de uiterste houdbaarheidsdatum. Als je hem vanuit de Republiek Ierland naar Frankrijk meeneemt, houd het product dan bij voorkeur gesloten in de oorspronkelijke verpakking en vervoer het koel in een luchtdichte koelbox. Gooi hem gerust weg als je twijfelt over de bewaring tijdens de reis.