Maureen O’Hara (1920-2015) is een van de grootste Ierse actrices uit de gouden eeuw van Hollywood. Ze werd geboren in Dublin en maakte vanaf het einde van de jaren 1930 naam in de Amerikaanse filmwereld, met haar rode haar, temperament en groene ogen. Alfred Hitchcock, John Ford, Jean Renoir en Sam Peckinpah regisseerden haar tijdens een uitzonderlijke carrière. Voor veel Ieren blijft Maureen O’Hara echter vooral de onvergetelijke Mary Kate Danaher uit The Quiet Man, waarin ze naast John Wayne speelt tegen de achtergrond van de landschappen van Connemara.
Maureen O’Hara werd op 17 augustus 1920 in Dublin geboren als Maureen FitzSimons.
Ze groeide op in een Iers gezin waarin kunst een belangrijke plaats innam. Haar moeder, Marguerita Lilburn FitzSimons, was onder meer zangeres. Al op jonge leeftijd ontwikkelde Maureen zelf een passie voor het toneel.
Ze studeerde toneel, muziek en dans aan de prestigieuze Abbey Theatre School in Dublin. Haar vader wilde echter dat ze ook een meer conventioneel beroep zou hebben en moedigde haar daarom aan om boekhouden en typen te studeren.
Het leven van de jonge vrouw uit Dublin zou uiteindelijk een heel andere wending nemen.
Na haar eerste optredens op het witte doek wordt Maureen FitzSimons opgemerkt door Charles Laughton, destijds een groot Brits acteur.
Laughton en zijn zakenpartner Erich Pommer bieden haar een contract aan bij hun productiemaatschappij Mayflower Pictures. In diezelfde periode neemt Maureen FitzSimons ook de naam aan waaronder de hele wereld haar al snel zal kennen: Maureen O’Hara.
In 1939, wanneer ze pas 18 jaar oud is, krijgt ze een belangrijke rol in Jamaica Inn, geregisseerd door Alfred Hitchcock. Ze speelt er onder meer naast Charles Laughton.
Datzelfde jaar krijgt haar carrière internationale allure met William Dieterles The Hunchback of Notre Dame. Maureen O’Hara vertolkt daarin Esmeralda, terwijl Charles Laughton Quasimodo speelt.
Hollywood heeft een van zijn toekomstige grote sterren ontdekt.
Eenmaal gevestigd in de Verenigde Staten volgt Maureen O’Hara al snel de ene productie na de andere op.
Zo speelt ze in 1940 in Dorothy Arzners Dance, Girl, Dance, voordat John Ford haar kiest voor How Green Was My Valley in 1941.
De film wint vijf Oscars, waaronder die voor beste film en die voor beste regisseur voor John Ford.
Deze ontmoeting markeert het begin van een samenwerking die essentieel wordt voor de carrière van de actrice.
In de jaren daarna weet Maureen O’Hara zich zowel in avonturenfilms als westerns, drama’s en familiekomedies te onderscheiden. Hollywood speelt graag in op haar imago van een onafhankelijke en vastberaden vrouw, ver verwijderd van de steevast ondergeschikte vrouwelijke personages die de filmwereld van die tijd actrices nog vaak toebedeelt.
In 1947 vertolkt Maureen O’Hara Doris Walker in Miracle on 34th Street.
Ze speelt een alleenstaande moeder wier dochter een oude man ontmoet die beweert de echte Kerstman te zijn.
De film groeit geleidelijk uit tot een klassieker van de Amerikaanse cinema en wordt in de Verenigde Staten nog altijd vaak met de kerstperiode geassocieerd.
Maar de rol die Maureen O’Hara definitief met haar geboorteland Ierland zal verbinden, komt enkele jaren later.
In 1952 regisseert John Ford The Quiet Man, met John Wayne en Maureen O’Hara in de hoofdrollen.
John Wayne speelt Sean Thornton, een voormalige Amerikaanse bokser van Ierse afkomst die terugkeert om zich te vestigen in het dorp van zijn voorouders. Daar ontmoet hij Mary Kate Danaher, een jonge vrouw met een bijzonder uitgesproken karakter, vertolkt door Maureen O’Hara.
De explosieve relatie tussen beide personages vormt het hart van de film.
Voor Maureen O’Hara is Mary Kate een van de meest emblematische rollen uit haar carrière. Haar temperament sluit perfect aan bij het imago dat de actrice in Hollywood heeft opgebouwd: dat van een vrouw die haar mannelijke tegenspelers van repliek kan dienen, ook John Wayne.
The Quiet Man neemt een bijzondere plaats in binnen de filmografie van Maureen O’Hara, omdat de film haar ook de kans biedt om in haar geboorteland te filmen.
Een belangrijk deel van de film wordt opgenomen rond Cong, in County Mayo, en in verschillende landschappen in het westen van Ierland.
Het fictieve dorp Inisfree, bedacht door John Ford, is geïnspireerd op een geïdealiseerd landelijk Ierland van cottages, smalle wegen, pubs en groene heuvels.
Meer dan 70 jaar na de release van de film komen reizigers nog steeds naar Cong in de voetsporen van John Wayne en Maureen O’Hara. Verschillende locaties die met de opnames verbonden zijn, zijn nog altijd herkenbaar en het dorp houdt de herinnering aan de film actief levend.
Voor filmliefhebbers die door het westen van Ierland reizen, is Cong dan ook een van de interessantste filmische bedevaartsoorden van het land.
De chemie tussen Maureen O’Hara en John Wayne reikt veel verder dan The Quiet Man.
De twee acteurs raken bevriend en spelen samen in verschillende producties.
Ze zijn onder meer samen te zien in Rio Grande in 1950, The Quiet Man in 1952, The Wings of Eagles in 1957, McLintock! in 1963 en Big Jake in 1971.
Hun tegenstelling op het scherm werkt bijzonder goed: John Wayne vertolkt doorgaans imposante personages, terwijl Maureen O’Hara juist weigert zich naar de achtergrond te laten verdringen.
Zo groeit hun duo uit tot een van de meest herkenbare van de Amerikaanse cinema uit de jaren 1950 en 1960.
De carrière van Maureen O’Hara beperkt zich echter niet tot haar samenwerkingen met John Ford en John Wayne.
Ze werkt met enkele van de belangrijkste regisseurs van haar tijd: Alfred Hitchcock, Henry Hathaway, Jean Renoir, Nicholas Ray, Carol Reed en Sam Peckinpah.
Begin jaren 1970 neemt ze na Big Jake geleidelijk afstand van de filmwereld.
In 1991 maakt ze niettemin een opvallende comeback in Chris Columbus’ Only the Lonely, naast John Candy.
Ondanks haar bijzonder prestigieuze loopbaan had Maureen O’Hara nooit een Oscar voor een van haar rollen gewonnen.
Hollywood zet die omissie uiteindelijk recht in 2014, wanneer ze een ere-Oscar ontvangt voor haar volledige carrière.
Daarmee wordt ze een van de weinige Ierse actrices van haar generatie die deze onderscheiding ontvangt.
Maureen O’Hara overlijdt op 24 oktober 2015 in Boise, Idaho, op 95-jarige leeftijd.
Ze wordt begraven op Arlington National Cemetery in Virginia, bij haar echtgenoot Charles F. Blair Jr.
Maureen O’Hara behoort tot die generatie Ieren die een internationale carrière hebben opgebouwd zonder de band met hun land van herkomst ooit volledig te verbreken.
Haar vertolking van Mary Kate Danaher heeft in het bijzonder bijgedragen aan het filmische beeld dat het Amerikaanse publiek van Ierland kreeg.
Ook in Ierland blijft haar nalatenschap zichtbaar. De landschappen en dorpen die met The Quiet Man worden geassocieerd, blijven bezoekers trekken, terwijl haar naam nauw verbonden blijft met de gouden eeuw van Hollywood.
In 2020, het jaar waarin haar honderdste geboortedag werd herdacht, werden in Ierland verschillende eerbetonen aan haar gewijd.
Van Dublin naar Hollywood, en van Connemara tot de grote Amerikaanse westerns: Maureen O’Hara blijft een van de belangrijkste Ierse figuren uit de filmgeschiedenis.