Bij Toners in Dublin kondigt de kleine salon zich aan met een donkerhouten afscheiding en matglazen ruiten. Je zou er zomaar voorbijlopen terwijl je een plek aan de bar zoekt. Toch vertelt die afscheiding op zichzelf al een deel van de geschiedenis van de Ierse pubs. Ze maakte het mogelijk om aan de bar bediend te worden en toch uit het zicht te blijven. Zo’n hoekje heet een snug. Tegenwoordig geldt het vaak als het beste tafeltje in de pub. Vroeger kon er plaatsnemen een veel gevoeligere vraag beantwoorden: met wie mocht je, of kon je eenvoudigweg vrijuit, in het openbaar drinken?
Het Engelse woord snug roept een knusse, beschutte plek op. In een pub duidt het op een ruimte die fysiek van de hoofdzaal is afgescheiden, vaak door houten betimmering en soms voorzien van een deur of glazen panelen. De afmetingen en de mate van privacy verschillen per zaak. Kenmerkend is de scheiding tussen de mensen die in het compartiment zitten en degenen die aan de bar staan.
Sommige snugs stonden via een klein luik, een serving hatch, in verbinding met de bar. Het personeel kon daar bestellingen opnemen en glazen doorgeven. Bij Kehoe’s in Dublin zijn zowel dit luik als de bel van de snug bewaard gebleven. Twee piepkleine voorwerpen die beter dan een gedenkplaat duidelijk maken hoe de ruimte functioneerde. Je kon vanuit je stoel bestellen en wegblijven uit de hoofdzaal.
In sommige Ierse pubs, vooral in steden en kleinere plaatsen, was de bar lange tijd een plek voor mannelijk sociaal verkeer. Vrouwen konden sommige gelegenheden wel binnen, maar de gewoonten verschilden en hun aanwezigheid aan de bar sprak niet altijd vanzelf. De snug bood hun de mogelijkheid om ter plaatse te drinken in een aparte ruimte. Afhankelijk van de indeling van de pub nam het personeel hun bestelling op of bediende het hen via een opening in de afscheiding.
Dat detail is belangrijk. In haar studie naar de ontwikkeling van de ruimten in de Ierse pub beschrijft onderzoeker Gwendolyn Scarbrough gebruiken die van zaak tot zaak verschilden. Lang niet alle pubs hadden snugs. Hun geschiedenis laat vooral zien hoe sterk de inrichting van een plek de maatschappelijke verwachtingen van die tijd kon weerspiegelen. De afscheiding bood sommige vrouwelijke klanten privacy, terwijl de scheiding met de stamgasten aan de bar behouden bleef.
De behoefte aan discretie kon ook heel alledaags zijn. Kehoe’s herinnert eraan dat een deel van de zaak vroeger als kruidenier diende. Klanten konden in de kleine salon gaan zitten voor een drankje terwijl de winkelier hun bestelling klaarmaakte. De mahoniehouten laden achter de bar, die vroeger voor proviand werden gebruikt, laten die dubbele functie nog altijd zien. Thee kopen en een paar minuten gaan zitten om iets te drinken maakten toen deel uit van hetzelfde bezoek.
Om te zien wat er van deze architectuur is overgebleven in Dublin, begin je bij Kehoe’s aan South Anne Street. Zoek naar het luik en de bel, en kijk vervolgens hoe de afscheidingen de ruimte rond de bar verdelen. Een groot deel van de aantrekkingskracht schuilt in deze details. Is het compartiment bezet, dan volstaat de opbouw van het houtwerk al om te begrijpen hoe klanten en personeel zich bewogen. Guide-Irlande vertelde ook over het bezoek van Niall Horan en Lewis Capaldi aan Kehoe’s, een andere blik op het leven van deze zaak.
Bij Toners aan Lower Baggot Street herken je de snug aan het bordje en de matglazen ruiten. Een foto uit 2018 laat goed zien wat deze materialen mogelijk maken: het licht komt door, terwijl het zicht vervaagt. Wil je er gaan zitten, dan meldt de pub dat gasten zonder reservering welkom zijn in de hoofdbar. Of de kleine salon beschikbaar is, hangt dus af van het moment van je bezoek.
Vergelijk onderweg van de ene naar de andere wat je vanuit de zaal ziet en wat je vanaf de bank zou kunnen zien. Het luik van Kehoe’s vertelt het verhaal van de bestellingen. Het matglas van Toners vertelt het verhaal van blikken. Deze twee details geven bezoekers een heel eenvoudige manier om een oud interieur te lezen, zelfs wanneer de pub vol zit.
Als je een plek kiest, kijk dan eerst naar de kant van de bar. Een hoek met een bank kan comfortabel zijn, maar het is de afscheiding die het verhaal van de snug vertelt. Zoek naar de hoek die het zicht vanuit de zaal wegneemt, de kleine opening waardoor een glas kon worden doorgegeven, het matglas dat het licht doorlaat. In een levendige pub zijn dit details die je gemakkelijk over het hoofd ziet. Zodra je ze hebt opgemerkt, begrijp je waarom enkele vierkante meters de ervaring van een hele avond konden veranderen.
Overmatig alcoholgebruik is schadelijk voor de gezondheid. Drink met mate.